Πέμπτη, 1 Ιουνίου 2017

Αν δεν έχεις νύχια...

Στην Φρανκφούρτη πραγματοποιήθηκε χθες το (παλαιότερα αναβληθέν) συνέδριο του Economist, με θέμα την Ελλάδα. Παρόντες όλοι σχεδόν οι κύριοι πρωταγωνιστές της ελληνικής κρίσης. Ειδικά αυτοί της παρούσας φάσης.

Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος δήλωσε, ανάμεσα στ’ άλλα, ότι η ελάφρυνση του χρέους, "αποτελεί ηθική υποχρέωση της Γερμανίας". Εκτός του γεγονότος ότι η Γερμανία δεν είναι το κράτος-μέλος με τις περισσότερες ή τις μεγαλύτερες αντιρρήσεις, η δήλωση εκπλήσσει δυσάρεστα και για ένα ακόμη λόγο. Σε ένα καθαρά οικονομικό και πολιτικό πρόβλημα, εισάγει όρους ηθικής και φιλοσοφίας. Και μάλιστα σε ένα διεθνές forum, που στοχεύει σε προτάσεις για την βελτίωση της οικονομίας. Δηλαδή σε πρακτικές λύσεις σε ένα πρακτικό πρόβλημα. Και ο Euclid επιχειρηματολογεί με μη ορθολογικά στοιχεία...

Πρόκειται για γεγονός ανήκουστο σε σοβαρούς οικονομικούς κύκλους. Αν θέλετε, μοιάζει λίγο σαν να παρουσιάζει μία μηχανή μία πολύπλοκη και βαριά βλάβη, οι καλύτεροι μηχανικοί να έχουν σκύψει πάνω της και, ενώ συζητούν πιθανά αποτελεσματικές λύσεις, κάποιος ρωτά εάν και κατά πόσο θα επηρεάσει την λειτουργικότητα της μηχανής η αύρα των μηχανικών. Ή ένα οποιοδήποτε μεταφυσικό μέγεθος!

"Δηλαδή δεν έχει σημασία η ηθική υποχρέωση ενός δανειστή να τηρεί τις υποσχέσεις προς τον δανειζόμενο;". Σαφώς και έχει. Αποτελεί μάλιστα σημαντικότατο μέρος αυτού που οι οικονομολόγοι αποκαλούν "ηθικός κίνδυνος". Όμως, να τίθεται η ηθική σαν όρος για τη λύση αυτή καθαυτή, σαν επιχείρημα για την υλοποίησή της (και μάλιστα από τον υπουργό Οικονομικών του δανειζόμενου), αποτελεί απόλυτο ατόπημα. Και υποβιβάζει τη χώρα στο επίπεδο του ζητιάνου. Όχι ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση, τη δεδομένη στιγμή. Αλλά είναι άλλο πράγμα να βρίσκεσαι σε θέση επαίτη και εντελώς άλλο να αναδεικνύεις το γεγονός μόνος σου. Πρόκειται για τον ορισμό της ομολογίας αδυναμίας και της κατάντιας...

Εκτός των παραπάνω όμως, η συγκεκριμένη δήλωση αποδεικνύει και κάτι ακόμη: την απόλυτη έλλειψη κατανόησης της ουσίας του προβλήματος από την κυβέρνηση. Προφανώς, λόγω ιδεοληπτικών καταβολών και χειρισμών για εσωκομματική κατανάλωση, το ζήτημα αντιμετωπίζεται σε πολιτική και ηθικολογική βάση, καθαρά. Γι’ αυτό και η αναζήτηση λύσης από ελληνικής πλευράς τα τελευταία δυόμιση χρόνια, στηρίζεται σε αυτού του τύπου τις δοξασίες και κορώνες.

Αντί να τεθούν τα δεδομένα επί τάπητος και να δημιουργηθεί ένα αξιόπιστο σχέδιο ελάφρυνσης, το οποίο να προταθεί στο Eurogroup, έχουμε την "ηθική υποχρέωση" και τα διάφορα ουτοπικά που ακούγονται τις τελευταίες ημέρες. Την ώρα κατά την οποία, οι υπόλοιπες πλευρές, μιλούν με συγκεκριμένα στοιχεία και θέτουν τους όρους της η κάθε μία...

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκφράζει τις (υπερβολικά απαισιόδοξες) εκτιμήσεις του για τη μελλοντική πορεία της οικονομίας και ξεκαθαρίζει ότι δεν νομιμοποιείται να χρηματοδοτήσει εκ νέου την Ελλάδα.

Η Γερμανία (και άλλες χώρες π.χ. η Ολλανδία συνεπικουρεί απόλυτα, όπως φάνηκε από τα διαρρεύσαντα πρακτικά της προηγούμενης συνάντησης) επικαλείται την απόφαση του Eurogroup της 24ης Μαΐου 2016 και δηλώνει απερίφραστα και χωρίς υπεκφυγές ότι δεν μπορεί να αποκλίνει από το συγκεκριμένο πλαίσιο.

Η Ε.Κ.Τ. δηλώνει κάθετα αντίθετη στην έγκριση συμμετοχής της Ελλάδας στο QE, χωρίς την ύπαρξη περιγραφής συγκεκριμένης λύσης για το Ελληνικό χρέος. Ο δε Έλληνας Κεντρικός τραπεζίτης καθηγητής Στουρνάρας, παρών στην Φρανκφούρτη και σε εξαιρετικά δύσκολη προσωπική θέση (για πολλούς λόγους), προσπαθεί να βοηθήσει την χώρα παραθέτοντας συγκριτικά στοιχεία για να πείσει ότι οι μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα δεν έχουν προηγούμενο. Και επομένως δικαιούται την αναγκαία ελάφρυνση χρέους. Με στοιχεία, όχι με ηθικολογίες…

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρότι δεν μπορεί έχει κάποια συγκεκριμένη θέση καθώς δεν συμμετέχει ως δανειστής στα Προγράμματα Προσαρμογής της Ευρωζώνης αλλά έχει ρόλο επιτηρητή-επιβλέποντα μόνο, προσπαθεί με όλους τους (πρακτικούς) τρόπους να βοηθήσει ώστε να εξευρεθεί λύση.

Η Ελληνική κυβέρνηση, αφού έκανε αυτή το λάθος να φέρει το ζήτημα του χρέους στο επίκεντρο, ώστε να ψηφιστούν τα μέτρα της δεύτερης αξιολόγησης στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αιθεροβατεί ζητώντας ηθική ικανοποίηση. Αντί να παρουσιάσει την δική της τεκμηριωμένη λύση, να δεχτεί ορισμένες από τις (αναπόφευκτες) τροποποιήσεις των εταίρων και του Ταμείου και να συμφωνήσει, στηριγμένη σε στοιχεία και δεδομένα…

Όσο συνεχίζεται η συγκεκριμένη τακτική από την Αθήνα, λύση για το χρέος άξια λόγου, δεν πρόκειται να βρεθεί. Το αέναο γαϊτανάκι αναβολών και παρατάσεων θα συνεχίζεται αιωνίως. Χρειάζεται να κινηθεί ορθολογικά και να προτείνει ένα δικό της σχέδιο, μια ουσιαστική εναλλακτική. Έστω και σαν βάση συζήτησης, μόνο…

Διαφορετικά, η πραγματικότητα θα εξελιχθεί ακριβώς όπως το λέει η λαϊκή ειρωνεία. "Αν δεν έχεις νύχια να ξυστείς, περίμενε να σε ξύσουν"….

Πέτρος Λάζος


Twitter: @Marketelf

Facebook: Peter Lazos

Δεν υπάρχουν σχόλια: