Τρίτη, 4 Απριλίου 2017

Bank of America: Έτσι θα είναι η μέρα μετά το τέλος του QE και μετά το τέλος του... ευρώ

Το τέλος του QE και της στήριξης που έχει προσφέρει ο Draghi στην ευρωζώνη και ειδικότερα στις χώρες της ευρωπεριφέρειας, πλησιάζει. Αυτό σύμφωνα με την BofA αυξάνει τον κίνδυνο διάλυσης της ευρωζώνης στα χρόνια που θα ακολουθήσουν το τέλος της ποσοτικής χαλάρωσης. Γι αυτόν το λόγο εξετάζει το τι θα συμβεί στις χώρες της ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα, όταν δεν υπάρχει πλέον το... ευρώ.

Οι χώρες της περιφέρειας της Ευρωζώνης οφείλουν πολλά στην ΕΚΤ και στον Draghi ειδικότερα. Το πρόγραμμα OMT έβαλε τέλος στο sell-off των χωρών του Νότου που θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε μια "ιστορική" κρίση χρέους το 2012. Το τρέχον πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) έχει διατηρήσει το κόστος δανεισμού της περιοχής σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, η στήριξη της ΕΚΤ δεν μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως προειδοποιεί η BofA Merrill Lynch.

Καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξάνεται, η ΕΚΤ θα πρέπει να σταματήσει την νομισματική χαλάρωση. Η BofA, όπως και η πλειοψηφία της αγοράς, αναμένει το tapering του QE το επόμενο έτος.

Παρά το γεγονός ότι θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος για την ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια – οι αυξήσεις στα καταθετικά επιτόκια μπορεί να έρθουν νωρίτερα από αυτές των βασικών επιτοκίων, και να επιστρέψουν σε μηδενικά από αρνητικά επίπεδα - το κόστος δανεισμού της περιφέρειας θα αυξηθεί κατά τα επόμενα χρόνια.

Το OMT προσφέρει ένα δίχτυ ασφαλείας στη θεωρία, αλλά μόνο αφού επιδεινωθούν οι συνθήκες τε αγοράς αρκετά ώστε να αναγκάσουν μια χώρα να ζητήσει επίσημη χρηματοδότηση.

Μια σειρά από οικονομικούς δείκτες και οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν αυξήσει τον "κόκκινο συναγερμό" στην περιφέρειας κατά τα έτη μετά το τέλος του QE της ΕΚΤ, κατά την άποψή μας. Η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα έχουν όλες υψηλότερα επίπεδα χρέους προς ΑΕΠ σήμερα από ό, τι το 2012, στο αποκορύφωμα της κρίσης της Ευρωζώνης, όταν ο Draghi επενέβη με το πρόγραμμα OMT για να σώσει την ευρωζώνη.

Η BofA ανησυχεί ιδιαίτερα για την Ιταλία, όπου ακόμα και οι πιο ρεαλιστικές εκτιμήσεις για την ανάπτυξη και το κόστος δανεισμού της χώρας σε μια απλή ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους, οδηγούν σε εκρηκτική μακροπρόθεσμη δυναμική του χρέους.

Παρά το γεγονός ότι οι περιφερειακές χώρες βελτίωσαν την ανταγωνιστικότητά τους κατά τη διάρκεια της κρίσης, η πρόοδος αυτή έχει σταματήσει ή ακόμα και ανατραπεί, από το 2015, παρά το πιο αδύναμο ευρώ. Η ανταγωνιστικότητά τους είναι πιθανό να επιδεινωθεί εάν το ευρώ ενισχυθεί μετά το τέλος της ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Οι ανισορροπίες στο Target 2 της ΕΚΤ έχουν αυξηθεί πάνω από τα επίπεδα της κρίσης του 2012.

Οι οικονομολόγοι της BofA υποστηρίζουν ότι το θεσμικό πλαίσιο που υπάρχει σήμερα, δεν μπορεί να εγγυηθεί τη βιωσιμότητα της Ευρωζώνης και ότι βαθιές μεταρρυθμίσεις θα είναι απαραίτητες για να αποφευχθεί η διάλυση της νομισματικής ένωσης στα χρόνια που ακολουθούν το τέλος της ποσοτικής χαλάρωσης

Όλα τα παραπάνω υπογραμμίζουν τους κινδύνους, μακροπρόθεσμα, για την Ευρωζώνη. Οι χώρες μπορούν να ζήσουν για χρόνια με μη βιώσιμη δυναμική χρέους. Ωστόσο, πολλοί από αυτούς τους δείκτες θα μπορούσαν να επιδεινωθούν εάν ένα νέο σοκ χτυπήσει την οικονομία της Ευρωζώνης, σπρώχνοντάς την και πάλι στην ύφεση.

Οι πολιτικοί κίνδυνοι είναι επίσης πιθανό να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, με την Le Pen να έχει περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει στο μέλλον στη Γαλλία, ακόμα κι αν χάσει φέτος, και το κίνημα των Πέντε Αστέρων στην Ιταλία έχει σημαντικές πιθανότητες να κερδίσει στις εκλογές τους επόμενου έτους, ακόμη και αν μπορεί να μην είναι σε θέση να σχηματίσει κυβέρνηση.

Είναι θέμα χρόνου, κατά την άποψη της BofA, οι αγορές να αρχίσουν να αμφισβητούν τη βιωσιμότητα της Ευρωζώνης και πάλι. Σε αυτό το πλαίσιο, η BofA "τρέχει" άσκηση που είχε "τρέξει" στο αποκορύφωμα της κρίσης της ευρωζώνης και υπολογίζει τις "σκιώδεις συναλλαγματικές ισοτιμίες" (δηλαδή τα νομίσματα που θα αντικαταστήσουν ομαλά το ευρώ)για συγκεκριμένες χώρες (με τη μεθοδολογία CGER του ΔΝΤ). Τα αποτελέσματα είναι τα εξής:

H υποτίμηση της Γερμανίας είναι περίπου 15%. Πριν από την παγκόσμια κρίση, το "σκιώδες νόμισμα" της Γερμανίας ήταν υποτιμημένο κατά μόνο 3%.

Η Ελλάδα και η Ισπανία παραμένουν οι πιο υπερτιμημένες σε σχέση με τα υπόλοιπα νομίσματα της Ευρωζώνης, κατά 7,5%. Ωστόσο, η Ελλάδα, πριν την κρίση ήταν σημαντικά πιο υπερτιμημένη, κατά 30%.

Η ανταγωνιστικότητα βελτιώθηκε αισθητά στην Ιρλανδία και την Πορτογαλία, με το σκιώδες νόμισμα να είναι ελαφρώς υποτιμημένο στην πρώην και ελαφρώς υπερτιμημένο στην τελευταία, από μεγάλες υπερτιμήσεις πριν από την κρίση, ιδιαίτερα στην Πορτογαλία.

Το σκιώδες νόμισμα της Ιταλίας παραμένει υπερτιμημένο, αλλά με σχετικά μικρή απόκλιση, ενώ η υπερτίμηση της Γαλλίας είναι περίπου 5%.

Το συμπέρασμα είναι πως το μεγαλύτερο "πρόβλημα" εντοπίζεται στη Γερμανία.Παρά το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις περιφερειακές χώρες παραμένουν υπερτιμημένες, έχουν βελτιώσει σημαντικά την ανταγωνιστικότητά τους από την κρίση και τώρα έχουν σχετικά μικρή απόκλιση. Στο θεωρητικό σενάριο της διάλυσης της Ευρωζώνης, η Γερμανία είναι αυτή που θα πρέπει να προσαρμοστεί το περισσότερο, με ένα νόμισμα το οποίο θα είναι σημαντικά ισχυρότερο, κατά περίπου 15% σε σύγκριση με το ευρώ είναι σήμερα.

Από μόνη της, μια τέτοια μεγάλη κίνηση στο νέο νόμισμα της Γερμανίας θα μπορούσε να βοηθήσει να φέρει τις συναλλαγματικές ισοτιμίες της περιφέρειας σε ισορροπία. Βέβαια, τα νέα νομίσματα στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και, σε μικρότερο βαθμό, την Ιταλία, θα πρέπει επίσης να αποδυναμωθούν για να επιτευχθεί ισορροπία. Τα νέα νομίσματα της περιφέρειας είναι επίσης πιθανό να αποδυναμωθούν πολύ περισσότερο στο βραχυπρόθεσμο διάστημα.

Για να προσαρμοστεί η Γερμανία χωρίς διάλυσης της Ευρωζώνης, θα πρέπει να επιτρέψει την ύπαρξη υψηλού εγχώριου πληθωρισμού. Αυτό χρειάζεται περισσότερη ποσοτική χαλάρωση από την ΕΚΤ, πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική και περισσότερες επενδύσεις στη Γερμανία.

Οι πολιτικές αυτές είναι απίθανο να συμβούν ωστόσο, σύμφωνα με την BofA, πράγμα που σημαίνει ότι οι κίνδυνοι στην Ευρωζώνης στο μακροπρόθεσμο διάστημα είναι σημαντικοί.

Ελευθερία Κούρταλη

Δεν υπάρχουν σχόλια: