Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2015

Βραχύς ο βίος και αυτής της κυβέρνησης...

Του Κώστα Στούπα

Ένα από τα ζητήματα για τα οποία αμύνεται σθεναρά η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα είναι η αποφυγή της κατάληξης των κόκκινων δανείων στα χαρτοφυλάκια των distress, των vultures και λοιπών hedge funds, των επονομαζόμενων και κορακιών όρνιων, αντί πινακίου φακής.

Τα funds αυτά παρομοιάζονται με κοράκια και όρνια γιατί τα τελευταία είναι λαίμαργα, άπληστα και τρέφονται κυρίως με σάρκες που βρίσκονται σε αποσύνθεση, ήτοι ψοφίμια.

Αν δεν υπήρχαν στη φύση τα κοράκια, τα όρνια και τα λοιπά πτωματοφάγα, οι δυσοσμίες και οι
μικροβιακές "βόμβες" από τα εν αποσυνθέσει πτώματα θα μόλυναν και τα υγιή ζωντανά στις παρακείμενες περιοχές. Συνεπώς η καταστροφή στην αλυσίδα της ζωής θα ήταν μεγαλύτερη.

Όπως στον κύκλο της τροφικής αλυσίδας, κάθε κρίκος έστω και αν μοιάζει απεχθής, επιτελεί ένα ρόλο για να μένει η αλυσίδα ολόκληρη και να επιτελεί το έργο της ζωής, έτσι και στην οικονομία κάθε κρίκος έχει μια δουλειά να επιτελέσει προς όφελος του συνόλου.

Αν αντιλαμβάνονταν στην κυβέρνηση με σχετική επάρκεια τα της οικονομικής, το μεγαλύτερο μέρος της κυβερνητικής πλειοψηφίας στη Βουλή θα αγωνίζονταν να τελειώνει η εκκαθάριση των "κόκκινων" δανείων το ταχύτερο.

Η εκκαθάριση των "κόκκινων" δανείων το ταχύτερο είναι μια από τις βασικές παραμέτρους της επιστροφής της οικονομίας σε ρυθμούς βιώσιμης ανάπτυξης. Άρα, και της νομής της εξουσίας από τους παρόντες... Οι άλλες παράμετροι της συνάρτησης, είναι η ανάκτηση εμπιστοσύνης για επιστροφή καταθέσεων και προσέλκυση επενδύσεων, το σταθερό φορολογικό σύστημα, η μειωμένη και ως εκ τούτου ανταγωνιστική φορολογία, η μείωση της διαφθοράς, η αξιοκρατία στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα κλπ.

Η εκκαθάριση των "κόκκινων" δανείων θα επιτρέψει στις τράπεζες να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των καταθετών ταχύτερα γεγονός που θα τους επιτρέψει να δανειοδοτήσουν την οικονομία, να προκύψει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας, βιώσιμα κρατικά και ασφαλιστικά έσοδα. Με απλά λόγια είναι ο μόνος τρόπος να καταφέρει η κυβέρνηση να διατηρήσει την εξουσία.

Αντ’ αυτού, οι κυβερνήσεις από το 2010 μέχρι και σήμερα με οριζόντιες ρυθμίσεις όπως ο νόμος Κατσέλη, προσέθεταν σε αυτούς που πράγματι αδυνατούσαν να πληρώσουν τα στεγαστικά δάνεια ακόμη περισσότερους που ενώ μπορούσαν δεν το έκαναν για να επωφεληθούν σε βάρος του συνόλου και της οικονομίας.

Το αποτέλεσμα ήταν η διόγκωση των "κόκκινων" δανείων, η φυγή των καταθέσεων, η συνεχής βύθιση της οικονομίας, η διατήρηση της ανεργίας σε υψηλά επίπεδα, η φυγή των ικανών και υψηλής εξειδίκευσης εργαζομένων.

Ο νόμος Κατσέλη προστάτευε πάνω από το 90% των δανειοληπτών. Η κυβέρνηση Τσίπρα ήθελε η προστασία να αφορά το 70-80%, ενώ οι διαπραγματεύσεις φαίνονται να καταλήγουν στην προστασία από τους πλειστηριασμούς το 50% των ακινήτων.

Η απελευθέρωση των πλειστηριασμών αποτελεί το μόνο τρόπο να "πειστούν" όσοι μπορούν να πληρώσουν να επιστρέψουν τα δανεικά στις τράπεζες και μέσω αυτών στους καταθέτες, που συνεχίζουν να κινδυνεύουν να τα χάσουν.

Καμιά τράπεζα δεν έχει συμφέρον να γεμίσει το χαρτοφυλάκιό της με ακίνητα σε μια αγορά που είναι και θα παραμείνει "νεκρή" για πολλά χρόνια. Δεν χρειάζονταν λοιπόν οι οριζόντιες ρυθμίσεις προστασίας των δανειοληπτών. Η αγορά μπορούσε να το πράξει με καλύτερους όρους προς το συμφέρον όλων των πλευρών, των δανειοληπτών, των τραπεζών, των καταθετών και της οικονομίας.

Για να εξαντλήσουν τα περιθώρια αποπληρωμής των δανείων όσοι τα διαθέτουν, ένας τρόπος υπάρχει στην οικονομία και τους συμπεριφοριστικούς κανόνες της: να υπάρχει ανοιχτό το ενδεχόμενο πλειστηριασμού και τα τηλεοπτικά κανάλια να δείχνουν από καιρό σε καιρό σκηνές από ανάλογες καταστάσεις.

Τα επιχειρηματικά

Το άλλο σκέλος των "κόκκινων" δανείων αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια. Εδώ η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη καθώς όσες επιχειρήσεις δεν πληρώνουν τα δάνεια στα τράπεζες και συνεχίζουν να λειτουργούν, το κάνουν σε βάρος των επιχειρήσεων που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Με τον τρόπο αυτό οι προβληματικές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να πληρώσουν και οι "αρπακτικές" επιχειρήσεις που μπορούν αλλά δεν πληρώνουν, επιβιώνουν σε βάρος των υγιών επιχειρήσεων και συν τω χρόνω τις καθιστούν και αυτές προβληματικές και τις οδηγούν στη χρεοκοπία.

Οι παραπάνω χειρισμοί των δυο κατηγοριών "κόκκινων" δανείων δείχνουν πόσο κακό μπορούν να προκαλέσουν στην οικονομία οι οριζόντιες νομοθετικές παρεμβάσεις του κράτους που συνήθως γίνονται για ψηφοθηρικούς λόγους.

Στο ΣΥΡΙΖΑ συγκεκριμένα οι παρεμβάσεις αυτές με συνθήματα όπως σεισάχθεια κλπ επιστρέφουν πλέον σαν μπούμερανκ. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορούσε τις παλαιότερες κυβερνήσεις πως βγάζουν τα σπίτια στο ανθρώπων στο σφυρί προς όφελος των τραπεζών. Τελικά είναι ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ που οσονούπω θα υποχρεωθεί να αφήσει το 50% των κόκκινων στεγαστικών στη δίνη των πλειστηριασμών.

Το γεγονός πως οι πλειστηριασμοί αφορούν τα μεσαία κυρίως εισοδήματα και όχι τα χαμηλότερα αποτελεί ένα μέτρο εξίσωσης προς τα κάτω, χαρακτηριστικό των απανταχού αριστερών κυβερνήσεων. Αυτός είναι και ο λόγος που σχεδόν όλες οι κοινωνίες που έχει κυβερνήσει η αριστερά διαθέτουν μεν μικρότερες ανισότητες για την πλειοψηφία, αλλά το συνολικό βιοτικό επίπεδο είναι πολύ χαμηλότερο από τα αντίστοιχα άλλων κοινωνιών με λιγότερες αριστερές κεντρικές επεμβάσεις.

Για το σύνολο της κοινωνίας οι ανισότητες είναι μεγαλύτερες στα κρατικιστικά μοντέλα καθώς μια μικρή ολιγαρχία που έχει πρόσβαση στην κρατική εξουσία διαθέτει υπερβολικά μεγάλο πλούτο. Η Ρωσία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Οι επιπτώσεις

Το να μην επιτρέπει πχ στις τράπεζες να απειλούν με πλειστηριασμό το σύνολο των στεγαστικών δανείων μειώνει τα ποσά ανάκτησης των τραπεζών από τη μαύρη τρύπα των κόκκινων δανείων.

Έτσι αντί να βοηθά τις τράπεζες να ανακτήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο δυναμισμό και εμπιστοσύνη προκειμένου να ανακτήσουν μεγαλύτερο μέρος των χαμένων καταθέσεων τους θέτει εμπόδια.

Σαν αποτέλεσμα, αυτές δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν περισσότερες νέες υγιείς επιχειρηματικές προσπάθειες που θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας οι οποίες με τη σειρά τους, μεταξύ άλλων, θα μειώσουν τον αριθμό των "κόκκινων" δανείων.

Αντιθέτως τα επιχειρηματικά "κόκκινα" δάνεια θα οδηγήσουν τους επόμενους μήνες στο κλείσιμο και την αναδόμηση πολλών επιχειρήσεων. Πολλές από αυτές θα περάσουν στις τράπεζες και εν συνεχεία σε νέους ιδιοκτήτες οι οποίοι θα διαθέτουν κεφάλαια για να τις εκσυγχρονίσουν και να τις εξυγιάνουν. Η εξέλιξη αυτή μαζί με τις ιδιωτικοποιήσεις θα αποτελέσει μια ένεση για την οικονομία.

Οι επιχειρηματικοί τομείς των προβληματικών δανείων που ενδιαφέρουν τα ξένα funds όμως είναι κυρίως αυτοί της ναυτιλίας και του τουρισμού. Του τουρισμού γιατί διαθέτει ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα στη χώρα μας και της ναυτιλίας γιατί δραστηριοποιείται κυρίως εκτός χώρας.

Οι δυο αυτές κατηγορίες όμως δεν επαρκούν για να στηρίξουν την οικονομική ανάταξη που θα μειώσει την ανεργία και θα βγάλει τη χώρα από το αδιέξοδο. Στους άλλους τομείς η υψηλή φορολογία και οι μεγάλες ασφαλιστικές εισφορές κάνουν οποιαδήποτε επένδυση ασύμφορη ασχέτως του κόστους ευκαιρίας που θα δημιουργήσουν οι πλειστηριασμοί.

Η άγνοια της πρακτικής οικονομικής αριθμητικής και οι αριστερές αγκυλώσεις και εμμονές και αυτής της κυβέρνησης μετά από όσες προηγήθηκαν τα τελευταία χρόνια, καθιστούν την έξοδο από την κρίση δύσκολη και ως εκ τούτου και το βίο της βραχύ.

Η διευθέτηση μέρους των κόκκινων δανείων αποτελεί μια ανάσα για την οικονομία, από μόνη της όμως δεν φαίνεται αρκετή να τη βάλει σε βιώσιμη ρότα ανάπτυξης.

Το πρώτο δείγμα πως κάτι αλλάζει σε σχέση με τις προοπτικές της χώρας θα είναι η επιστροφή των καταθέσεων με τους ρυθμούς που έφευγαν τα τελευταία χρόνια και ειδικά τους τελευταίους μήνες.

Αυτό όμως δεν διαφαίνεται ακόμη στον ορίζοντα...

Δεν υπάρχουν σχόλια: