Τρίτη, 7 Ιουλίου 2015

Bloomberg: Ελάφρυνση χρέους στην Ελλάδα ως αποχαιρετιστήριο δώρο

Του Mark Gilbert

Ο Thomas Piketty, ο Γάλλος οικονομολόγος του οποίου το βιβλίο "Capital in the 21st Century", είχε τεράστια επιτυχία πέρυσι, βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο καθώς η Ελλάδα ταλαντεύεται στο χείλος της αβύσσου της χρεοκοπίας. Η Γερμανία, υποστηρίζει ο Piketty σε μια πρόσφατη συνέντευξή του στην Die Zeit, "δεν έχει δικαίωμα να κατηγορεί άλλα κράτη, διότι είναι η χώρα που ποτέ δεν έχει ξεπληρώσει τα χρέη της".

Ενώ υπάρχει κάτι περισσότερο από θεατρινισμούς στα σχόλια του Piketty, υπάρχει επίσης και μια
κυρίαρχη αλήθεια: ένα μέρος των χρεών της Ελλάδας θα πρέπει να διαγραφεί στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον για να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μια ευρωπαϊκή δημοκρατία να μπει στη λίστα με τα αποτυχημένα κράτη του κόσμου.

Ο Piketty υποστηρίζει ότι η συμφωνία χρέους του Λονδίνου το 1953, που υπογράφτηκε σε ένα συνέδριο όπου 20 πιστώτριες χώρες, μεταξύ των οποίαν οι ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία συμφώνησαν να διαγράψουν περισσότερο από το μισό χρέος της Γερμανίας, θα πρέπει να αποτελέσει προσχέδιο για την Ελλάδα και για άλλες χρεωμένες χώρες της περιοχής. Το χρέος της Γερμανίας διαμορφωνόταν σε περισσότερο από 200% του ΑΕΠ όταν τελείωσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος το 1945. Ένας συνδυασμός πληθωρισμού, φορολόγησης του ιδιωτικού πλούτου και διαγραφή χρέους, συρρίκνωσε το χρέος σε λιγότερο από 20% του ΑΕΠ σε διάστημα μιας δεκαετίας, διαμορφώνοντας το σκηνικό για την αναγέννηση της Γερμανίας ως μια οικονομική δύναμη, σύμφωνα με τον Pilketty.

Συγκρίνοντας την κατεστραμμένη από τον πόλεμο γερμανική οικονομία με την Ελλάδα, είναι κάτι περισσότερο από τραβηγμένο. Όπως υποστήριξε ο συνάδελφός μου Leonid Bershidsky τον Ιανουάριο, τα μισά από όσα χρωστούσε η Γερμανία προηγήθηκαν του πολέμου, και ένα μεγάλο μέρος του χρέους της επιβλήθηκε στις εξοντωτικές αποζημιώσεις που επιβλήθηκαν στις Βερσαλλίες μετά από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αντιθέτως η Ελλάδα, βρέθηκε να αντιμετωπίζει πρόβλημα διότι ζούσε πέρα από τις δυνατότητές της, αν και βοηθήθηκε και υποκινήθηκε από την ένταξή της στο ευρώ.

Και πάλι, με το ελληνικό χρέος να διαμορφώνεται στο 180% του ΑΕΠ περίπου, οι πιστωτές της χώρας είναι απίθανο να πάρουν όλα τα λεφτά τους πίσω. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Michel Sapin, δήλωσε την Δευτέρα στο ραδιόφωνο Europe 1 ότι "οι συζητήσεις για το χρέος δεν είναι ταμπού". Ο πρόεδρος της Κύπρου, Ν. Αναστασιάδης, ο οποίος γνωρίζει αρκετά για το πώς τα capital controls μπορούν να πλήξουν μια χώρα, δήλωσε πως υποστηρίζει την αλλαγή των όρων για το φορτίο χρέους της Ελλάδας, ώστε να καταστεί βιώσιμο. Είναι λογικό να αρχίσουμε να μιλάμε για αναδιάρθρωση του χρέους της Ελλάδας.

Σε μια περίεργη χρονική συγκυρία, το ΔΝΤ ανακοίνωσε μια έκθεση για την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους την Πέμπτη, πριν από το δημοψήφισμα της Ελλάδας το Σαββατοκύριακο. Η Ελλάδα, η οποία χρωστάει προς το ΔΝΤ αφού δεν κατόρθωσε να καταβάλει το ποσό των 1,7 δισ. δολαρίων την περασμένη εβδομάδα, χρειάζεται τουλάχιστον 36 δισ. ευρώ στα επόμενα τρία χρόνια από τους εταίρους στην ευρωζώνη για να παραμείνει βιώσιμη, ανακοίνωσε το ΔΝΤ. Κοιτάζοντας προς το μέλλον, μια επιδεινούμενη οικονομία θα σήμαινε ότι θα απαιτούνταν ελάφρυνση του χρέους, ανέφερε το ΔΝΤ:

"Εάν το πακέτο των μεταρρυθμίσεων που εξετάζεται αποδυναμωθεί περισσότερο –συγκεκριμένα, μέσω της περαιτέρω υποβάθμισης των στόχων για το πρωτογενές πλεόνασμα και ακόμη ασθενέστερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις- το κούρεμα στο χρέος θα γίνει απαραίτητο".

Ένα νέο έγγραφο που κυκλοφόρησε την προηγούμενη εβδομάδα από την Carmen Rheingart του Harvard Kennedy School και τον Christoph Trebesh του Πανεπιστημίου του Μονάχου, υποδηλώνει ότι η διαγραφή χρέους μπορεί να βάλει επιτυχημένα μια οικονομία ξανά σε τροχιά. Η έρευνά τους σε 48 χρεοκοπίες και αναδιαρθρώσεις χρέους τον περασμένο αιώνα, υποδηλώνει ότι η ελάφρυνση χρέους μπορεί να τονώσει το κατά κεφαλή ΑΕΠ στις προηγμένες οικονομίες κατά 20% στα πέντε χρόνια αφού συμβεί η ελάφρυνση χρέους, αλλά υπάρχει μια σημαντική προειδοποίηση:

"Διαπιστώσαμε σημαντικές βελτιώσεις στην ανάπτυξη και στα ratings μόνο εάν η συμφωνία προβλέπει μειώσεις χρέους στην ονομαστική τους αξία. Την αναδιοργάνωση των λειτουργιών με παράταση απλώς των προθεσμιών λήξης και με μείωση των επιτοκίων, δεν ακολούθησε μια σημαντική βελτίωση της οικονομικής ανάπτυξης".

Έχω υποστηρίξει αυτή την εβδομάδα ότι μάλλον ήρθε η ώρα για την Ελλάδα να εγκαταλείψει το ευρώ, και ότι οι εταίροι της στην ευρωζώνη θα πρέπει να φανούν γενναιόδωροι και να διευκολύνουν την αποχώρησή της από το project του ενιαίου νομίσματος. Και από τη στιγμή που η έξοδος της Ελλάδας πιθανώς θα σημαίνει μια αθέτηση πληρωμών στα χρέη της, θα είναι λογικό για την Ευρώπη να προσφέρει προληπτικά τη διαγραφή χρέους με την έξοδό της από την πόρτα. Ένα αποχαιρετιστήριο δώρο αυτού του είδους, θα μπορούσε να ελαφρύνει τον πόνο από την αποχώρηση της Ελλάδας και να θέσει την οικονομία της σε μια πιο ομαλή πορεία προς την ανάκαμψη.

Δεν υπάρχουν σχόλια: